Chet el fuqarolari uchun Yaponiyada uy ijarasi: tekshiruv, hujjatlar, boshlang‘ich xarajatlar va ko‘chib kirish bosqichlari
Yaponiyada yashovchi chet el fuqarolari uchun ijaraga uy qidirish bo‘yicha qo‘llanma. Tekshiruvda nimalarga qaralishi, tayyorlanadigan hujjatlar, boshlang‘ich xarajatlarning taxminiy miqdori, murojaatdan ko‘chib kirishgacha bo‘lgan bosqichlar, ko‘chib kirgandan keyingi qoidalar va davlatning ko‘p tilli qo‘llanmalari jamlangan. Bizga o‘zbek tilida yoki o‘z ona tilingizda yozishingiz mumkin.
Chet el fuqarolari ham Yaponiyada uy ijaraga olishi mumkin. Biroq ariza topshirgandan keyin tekshiruv (入居審査) o‘tkaziladi. Tekshiruvda ijara haqi kafolat kompaniyasi (家賃保証会社 — ijara haqini to‘lay olmay qolsangiz, uy egasiga sizning o‘rningizga to‘lab turadigan kompaniya), favqulodda aloqa shaxsi (緊急連絡先), yashash muddati, daromad hujjatlari va boshqalar ko‘rib chiqiladi. Foydalanish mumkin bo‘lgan kafolat kompaniyalari har bir uyda turlicha bo‘lgani uchun natija qaysi uy va qaysi kafolat kompaniyasi ekaniga qarab o‘zgarishi mumkin.
- Yashash kartasi (在留カード), pasport, daromadingizni ko‘rsatuvchi hujjatlar va yapon tilida bog‘lanish mumkin bo‘lgan favqulodda aloqa shaxsini oldindan tayyorlab qo‘ysangiz, yoqqan uyga darhol ariza topshira olasiz.
- Ouchi Hompo chet el fuqarolarini ilgari ijarachi sifatida qabul qilgan uy egalarining uylarini hamda chet el fuqarolari ariza bera oladigan kafolat kompaniyasidan foydalanish mumkin bo‘lgan uylarni boshqaruv kompaniyalaridan aniqlab turib qidiradi.
- Murojaat shakli, elektron pochta va LINE orqali o‘zbek tilida yoki o‘z ona tilingizda yozishingiz mumkin. Elektron pochta orqali javoblar odatda yapon yoki ingliz tilida yuboriladi. Shartnomadan oldingi muhim shartlar bo‘yicha tushuntirishni (重要事項説明) ko‘chmas mulk bitimlari bo‘yicha litsenziyali mutaxassis (宅地建物取引士) yapon tilida beradi.
- Tekshiruv natijasini ijara haqi kafolat kompaniyasi va ijaraga beruvchi hal qiladi, shu sababli tekshiruvdan albatta o‘tishingizni va’da qila olmaymiz. Yashash maqomi (在留資格), daromad yoki ish joyi haqida yolg‘on ma’lumot berilgan arizalarga yordam bermaymiz.
- Tekshiruvda nimalarga qaraladi
- Tayyorlanadigan hujjatlar
- Nega chet elliklarga ko‘proq rad javobi beriladi
- Ouchi Hompo nima qiladi
- Boshlang‘ich xarajatlarning taxminiy miqdori
- Murojaatdan ko‘chib kirishgacha bo‘lgan bosqichlar
- Ko‘chib kirgandan keyingi qoidalar
- Davlat qo‘llanmalari va yordam
- Ko‘p beriladigan savollar
Yaponiyada uy ijarasida tekshiruv: nimalarga qaraladi
Yaponiyada uy ijaraga olish uchun ariza topshirgandan keyin tekshiruv o‘tkaziladi. Tekshiruvni ijaraga beruvchi (uy egasi), boshqaruv kompaniyasi va ijara haqi kafolat kompaniyasi o‘tkazadi. Yer, infratuzilma, transport va turizm vazirligi (国土交通省, MLIT) tadqiqotiga ko‘ra, ijara shartnomalarida ijara haqi kafolat kompaniyasidan foydalanish darajasi 84,5% bo‘lgan (2023-moliya yili).
MLITning 2016-yilgi hujjatida qaysi kafolat kompaniyasidan foydalanishni ko‘pincha ijaraga beruvchi tomon belgilab qo‘yishi va ijarachi uni erkin tanlay olmasligi qayd etilgan. Har bir kafolat kompaniyasining tekshiruvi turlicha. Shu sababli bir kishining o‘zi ham qaysi uy va qaysi kafolat kompaniyasi ekaniga qarab turli natija olishi mumkin.
| Nima tekshiriladi | Batafsil |
|---|---|
| Shaxsingiz va yashash maqomingiz | Yashash kartasi yoki pasport orqali ismingiz, yashash maqomingiz va yashash muddatingiz tekshiriladi. |
| Yashash muddati | Yashash muddatingiz shartnoma tugashidan oldin tugaydimi yoki yo‘qmi. Davlat yo‘riqnomasi — MLITning «Chet el fuqarolarining xususiy ijara uylariga joylashishini osonlashtirish bo‘yicha yo‘riqnoma»si (外国人の民間賃貸住宅入居円滑化ガイドライン) — buni ko‘chmas mulk kompaniyalari alohida tekshirishi kerak bo‘lgan jihat sifatida ko‘rsatadi. Yashash muddatini uzaytirish rejangiz haqida so‘ralishi mumkin. |
| Daromad, ish yoki o‘qish joyi | Daromadingiz ijara haqiga mos keladimi, ish joyingiz yoki o‘quv yurtingiz. Ish joyingizga u yerda ishlashingizni tasdiqlash uchun qo‘ng‘iroq qilinishi mumkin. |
| Favqulodda aloqa shaxsi | Biror hodisa yuz berganda bog‘laniladigan kishi. Ayrim kafolat kompaniyalari Yaponiyada yashaydigan va telefonda yapon tilida gaplasha oladigan kishini talab qiladi. Bu ijara haqini sizning o‘rningizga to‘laydigan «solidar kafil» (連帯保証人) emas, boshqa narsa. |
| Birga yashaydiganlar | Necha kishi ekani va ularning siz bilan qanday aloqasi borligi. Uyda faqat shartnomada ko‘rsatilgan kishilar yashashi mumkin. |
| Telefon va bank hisobi | Yaponiyada ishlaydigan telefon raqamingiz va Yaponiyadagi bank hisobingiz bormi. Bo‘lmasa, boshqa yo‘llarini siz bilan birga muhokama qilamiz. |
Nimalarni qay darajada tekshirish va qanday qaror qabul qilishni har bir kafolat kompaniyasi va ijaraga beruvchi o‘zi belgilaydi. Ayrim kompaniyalar o‘z mezonlarini yoki natija sabablarini e’lon qilmaydi (masalan, Casa kompaniyasi tekshiruv mezonlari va natija sabablarini oshkor qilmasligini bildirgan).
Manbalar: MLIT: o‘zgartirilgan Uy-joy xavfsizlik tarmog‘i to‘g‘risidagi qonun (住宅セーフティネット法) va ijara haqi bo‘yicha kafillik (2025-yil dekabr) (yapon tilida); MLIT: ijara haqi bo‘yicha kafillik haqida ma’lumot berish va boshqa masalalar bo‘yicha yo‘nalishlar (2016-yil dekabr) (yapon tilida); MLIT: Chet el fuqarolarining xususiy ijara uylariga joylashishini osonlashtirish bo‘yicha yo‘riqnoma, 2-bob: amaliy savol-javoblar (Q4, Q5) (yapon tilida); MLIT: Uy-joy qidirish bo‘yicha qo‘llanma (部屋探しのガイドブック) (yapon tilida); Casa kompaniyasi: ko‘p beriladigan savollar (yapon tilida) (2026-yil noyabr holatiga ko‘ra). Kompaniya nomi tizim qanday ishlashini tushuntirish uchun misol sifatida keltirilgan; u biz ishlaydigan kompaniyalarni yoki tekshiruv natijasini bildirmaydi.
Uy ijarasi uchun kerakli hujjatlar
Qaysi hujjatlar kerakligi uy va kafolat kompaniyasiga qarab farq qiladi. Quyidagi jadvalda davlat yo‘riqnomasi va nazorat varaqalarida keltirilgan misollar berilgan. Ularning hammasi ham talab qilinavermaydi.
| Hujjat | Nimani tasdiqlaydi | Asosan kimdan so‘raladi |
|---|---|---|
| Yashash kartasi (在留カード), old va orqa tomoni | Ism, yashash maqomi, yashash muddati, manzil | Yashash kartasiga ega bo‘lganlar |
| Pasport | Shaxsingiz | So‘ralganlar |
| Ushlab qolingan soliq haqidagi yillik ma’lumotnoma (源泉徴収票), ish haqi varaqasi (給与明細書), soliq to‘langanligi haqidagi ma’lumotnoma (納税証明書) va boshqalar | Daromad | Kompaniya va boshqa tashkilotlarda ishlaydiganlar |
| Soliq deklaratsiyasining nusxasi (確定申告書の控え), soliq to‘langanligi haqidagi ma’lumotnoma (納税証明書) | Daromad | O‘zi uchun ishlaydiganlar |
| Ish haqi to‘lanishi (rejalashtirilgan) haqidagi ma’lumotnoma (給与支払い(予定)の証明書) | Kelgusidagi daromad | Endi ish boshlaydiganlar |
| Ish joyidan ma’lumotnoma (勤務証明書) | O‘sha kompaniyada ishlashingiz | Ishlaydiganlar |
| O‘qish joyidan ma’lumotnoma (在学証明書) | O‘quv yurtida o‘qishingiz | Chet ellik talabalar |
| Maqomdan tashqari faoliyatga ruxsatnoma (資格外活動許可書) | Yashash maqomiga oid faoliyatdan tashqari yarim kunlik ish (arubaito) va shu kabilar bilan shug‘ullanishga ruxsat | Yarim kunlik ishlaydigan chet ellik talabalar va boshqalar |
| Stipendiya to‘lanishi haqidagi ma’lumotnoma (奨学金の支給証明書), pul o‘tkazmalarini tasdiqlovchi hujjat, bank omonat daftarchasining nusxasi (預金通帳のコピー) | Yashash uchun mablag‘ | Daromadi kam bo‘lganlar, chet ellik talabalar |
| Favqulodda aloqa shaxsining ismi, manzili va telefon raqami | Aloqa ma’lumotlari | So‘ralganlar (oldindan favqulodda aloqa shaxsi bo‘ladigan kishining roziligini olasiz) |
| Solidar kafilning daromad haqidagi ma’lumotnomasi (所得証明書) va muhr ro‘yxatdan o‘tganligi haqidagi guvohnomasi (印鑑登録証明書) | Solidar kafilning daromadi va shaxsi | Solidar kafil ko‘rsatadiganlar |
Davlat tayyorlagan ijara arizasi namunasida arizani yapon tilida (hiragana, katakana, kanji) yoki ingliz tilida to‘ldirish so‘ralgan. Haqiqiy ariza shakli har bir boshqaruv kompaniyasida turlicha.
Muhringiz (inkan, hanko) bo‘lmasa, imzo bilan rasmiylashtirish mumkin bo‘lgan hollar bor. Davlat yo‘riqnomasiga ko‘ra, faqat imzo qo‘yish ham yetarli bo‘lib, ism yozib muhr bosish (記名押印) bilan imzoning kuchi bir xil deb hisoblanadi.
Manbalar: MLIT: Chet el fuqarolarining xususiy ijara uylariga joylashishini osonlashtirish bo‘yicha yo‘riqnoma, 2-bob (Q5, Q13) (yapon tilida); o‘sha yo‘riqnoma, ilovalar: tekshiruv uchun kerakli hujjatlar nazorat varaqasi (入居審査必要書類チェックシート; 14 tilda, jumladan ingliz tilida); o‘sha yo‘riqnoma, 5-bob: turli tillardagi shartnoma va boshqa hujjatlar namunalari (yapon tilidagi ijara arizasi namunasi); MLIT: Uy-joy qidirish bo‘yicha qo‘llanma (yapon tilida); Casa kompaniyasi: ko‘p beriladigan savollar (yapon tilida) (2026-yil noyabr holatiga ko‘ra).
Nega chet elliklarga uy ijarasida ko‘proq rad javobi beriladi
Adliya vazirligi (法務省) buyurtmasi bilan 2016-yilda o‘tkazilgan so‘rovnomada so‘nggi 5 yil ichida Yaponiyada yashash uchun uy qidirgan 2 044 nafar chet el fuqarosining javoblari o‘rganilgan. Ulardan 39,3% «chet ellik bo‘lganim uchun uyga joylashishimni rad etishdi» deb javob bergan. «Yapon kafilim yo‘qligi sababli rad etishdi» deb javob berganlar 41,2% bo‘lgan. Adliya vazirligi chet ellik bo‘lgani sababli kvartiraga joylashishni rad etishni inson huquqlari masalasi sifatida ko‘tarib chiqadi.
Davlat yo‘riqnomasi va boshqa hujjatlarda quyidagi sabablar keltirilgan. Ularning ayrimlarini oldindan tayyorgarlik ko‘rish va tushuntirish orqali kamaytirish mumkin.
- Kafillik qoidalaridagi farq. Yaponiyada uy ijarasida odatda ijara haqi kafolat kompaniyasi yoki solidar kafil (ijara haqi to‘lanmay qolsa, sizning o‘rningizga to‘laydigan kishi) talab qilinadi. Davlat yo‘riqnomasida yozilishicha, ko‘plab mamlakatlarda bunday kafillik talab qilinmaydi. Yaponiyada oilasi bo‘lmagan kishilarga solidar kafil topish qiyinroq.
- Favqulodda aloqa shaxsiga qo‘yiladigan shartlar. Ayrim kafolat kompaniyalari favqulodda aloqa shaxsi «Yaponiyada yashaydigan va telefonda yapon tilida gaplasha oladigan kishi» bo‘lishini talab qiladi. Masalan, Casa kompaniyasi qoida tariqasida Yaponiyada yashovchi, telefonda yapon tilida gaplasha oladigan voyaga yetgan qarindosh (qarindoshlikning 3-darajasigacha, 3親等以内) bo‘lishini talab qiladi.
- Uy egalarining xavotiri. Ba’zi uy egalari uyni chet el fuqarolariga ijaraga berishdan xavotirlanadi. Davlat yo‘riqnomasi chet tillariga tarjima qilingan shartnoma namunalari va nazorat varaqalari yordamida shartnoma mazmuni hamda yashash qoidalarini tushuntirib, xavotirni kamaytirishni tavsiya qiladi.
- Yashash qoidalaridagi farqlar. Davlat yo‘riqnomasida yozilishicha, yashash davomida ayniqsa ko‘p nizo chiqadigan masalalar — chiqindini chiqarish tartibi va kundalik turmushdagi shovqin.
- Yaponiyadagi ijara xarajatlari va qoidalari. Depozit (敷金), minnatdorchilik to‘lovi (礼金), shartnomani uzaytirish to‘lovi (更新料) hamda chiqib ketishda uyni dastlabki holatga keltirish (原状回復 — ijarachi buzgan yoki ifloslantirgan joylarni tuzatish) boshqa mamlakatlarda bo‘lmasligi mumkin.
- Chet elliklarni qabul qiladigan uylar soni. Davlat yo‘riqnomasida yozilishicha, chet elliklarni qabul qiladigan ijara uylari hali ko‘p emas.
Fuqaroligingiz sababli rad javobi olib, qiyin ahvolda qolsangiz, Adliya vazirligining chet tillarida inson huquqlari bo‘yicha maslahat telefoniga (外国語人権相談ダイヤル) murojaat qilishingiz mumkin (Davlat qo‘llanmalari va yordam). Kafolat kompaniyasi tekshiruvidan o‘ta olmaganingizda nima qilish mumkinligi Kafolat kompaniyasi tekshiruvidan o‘ta olmaganda keyingi qadamlar (yapon tilida) sahifasida tushuntirilgan.
Manbalar: Adliya vazirligi buyurtmasi bilan o‘tkazilgan so‘rovnoma: Chet ellik aholi so‘rovnomasi hisoboti (外国人住民調査報告書; 2017-yil iyun, tuzatilgan nashr) (yapon tilida); Adliya vazirligi: chet elliklarning inson huquqlarini hurmat qilaylik (yapon tilida); MLIT: Chet el fuqarolarining xususiy ijara uylariga joylashishini osonlashtirish bo‘yicha yo‘riqnoma, 1-bob (yapon tilida); o‘sha yo‘riqnoma, 2-bob (Q1, Q6, Q9, Q14, Q15) (yapon tilida); Casa kompaniyasi: ko‘p beriladigan savollar (yapon tilida) (2026-yil noyabr holatiga ko‘ra). Kompaniya nomi tizim qanday ishlashini tushuntirish uchun misol sifatida keltirilgan; u biz ishlaydigan kompaniyalarni yoki tekshiruv natijasini bildirmaydi.
Ouchi Hompo nima qiladi
- Uy qidiramiz. Chet el fuqarolarini ilgari ijarachi sifatida qabul qilgan uy egalarining uylarini va chet el fuqarolari ariza bera oladigan kafolat kompaniyasidan foydalanish mumkin bo‘lgan uylarni qidiramiz. Ariza topshirishdan oldin o‘sha uyda qaysi kafolat kompaniyasidan foydalanish mumkinligini va favqulodda aloqa shaxsiga qo‘yiladigan shartlarni boshqaruv kompaniyasidan aniqlaymiz.
- Hujjatlarni tayyorlashda yo‘l-yo‘riq beramiz. Kerakli hujjatlarning nomi, ularni qayerdan olish va qanday to‘ldirishni birma-bir tushuntiramiz.
- Yapon tilidagi muloqotda yordam beramiz. Boshqaruv kompaniyasi va kafolat kompaniyasi bilan yapon tilida biz bog‘lanamiz va muloqot mazmunini sizga elektron pochta orqali (yapon yoki ingliz tilida) yetkazamiz. Kafolat kompaniyasi sizga, ish joyingizga yoki favqulodda aloqa shaxsingizga tasdiqlash uchun qo‘ng‘iroq qilishi mumkin. Bu haqda ham ariza topshirishdan oldin aytib qo‘yamiz.
- Shartnomani yapon tilida tushuntiramiz. Muhim shartlar bo‘yicha tushuntirishni (shartnomadan oldin uy va shartnomaning muhim jihatlarini tushuntirish) ko‘chmas mulk bitimlari bo‘yicha litsenziyali mutaxassis yapon tilida beradi. Shartnoma va muhim shartlar bo‘yicha tushuntirish hujjatining (重要事項説明書) yapon tilidagi nusxasi rasmiy hisoblanadi. Tushunarsiz so‘zlarni ingliz tilidagi elektron xat orqali qo‘shimcha tushuntirishimiz mumkin.
- Yashash qoidalarini oldindan aniqlaymiz. Chiqindi, shovqin, birga yashaydiganlar, chiqib ketish qoidalari kabi shartnoma bo‘yicha rioya qilinadigan narsalarni ariza topshirishdan oldin siz bilan birga ko‘rib chiqamiz.
Yashash maqomi (viza) bo‘yicha arizalarni biz rasmiylashtirmaymiz. Sizni hamkor ma’muriy hujjatlar bo‘yicha mutaxassis (行政書士) bilan tanishtirishimiz mumkin (ariza hujjatlarini tayyorlash va rasmiylashtirishni ma’muriy hujjatlar bo‘yicha mutaxassis bajaradi).
Quyidagilarni qilmaymiz:
- Yashash maqomi, yashash muddati, daromad, ish joyi yoki birga yashaydiganlar haqida yolg‘on ma’lumot berib ariza topshirish, shuningdek hujjatlarni o‘zgartirib yozish
- Uyda haqiqatda yashaydigan kishidan boshqa shaxs nomidan ariza topshirish
- Tekshiruv natijasini va’da qilish
Ouchi Hompo — Tokioning Suginami tumani, Ogikubo hududidagi ko‘chmas mulk kompaniyasi (ko‘chmas mulk vositachiligi litsenziyasi: Tokio gubernatori (1), 107338-son). Asosan Tokioning 23 tumanida, shuningdek Tokio, Kanagava, Saitama va Chibada uy qidirishga yordam beramiz. Tekshiruv qanday ishlashi va turli vaziyatlarda uy qidirish Tekshiruvdan xavotirdagilar uchun uy qidirish (yapon tilida) sahifasida tushuntirilgan.
Murojaat shakli, elektron pochta (contact@ouchi-hompo.com) yoki LINE (@ouchihompo) orqali o‘zbek tilida yoki o‘z ona tilingizda yozishingiz mumkin. Elektron pochta orqali javoblar odatda yapon yoki ingliz tilida yuboriladi. Maslahat bepul. Bepul maslahat so‘rash
Uy ijarasining boshlang‘ich xarajatlari
Yaponiyada shartnoma tuzishda katta miqdorda pul to‘lanadi. Davlat qo‘llanmasi (MLITning «Uy-joy qidirish bo‘yicha qo‘llanma»si) hududga qarab farq qilsa-da, shartnoma tuzishda to‘lanadigan summa taxminan 4–7 oylik ijara haqiga teng ekanini ko‘rsatadi. To‘lov odatda naqd pulda yoki bank o‘tkazmasi orqali amalga oshiriladi.
| Xarajat | Taxminiy miqdor | Izoh |
|---|---|---|
| Depozit (敷金) | Taxminan 1–2 oylik ijara haqi. Depozit olinmaydigan uylar ham bor. | Uy egasiga omonat sifatida beriladigan pul. Chiqib ketganingizda ta’mirlash xarajatlari va boshqalar ushlab qolinib, qolgani qaytariladi. MLIT tadqiqotiga ko‘ra, depozit yoki garov puli to‘lagan xonadonlar 51,9% bo‘lgan, ular orasida eng ko‘p uchragani «aniq 1 oylik» miqdor — 64,4%. |
| Minnatdorchilik to‘lovi (礼金) | Kanto va boshqa hududlarda ko‘p uchraydigan to‘lov; taxminan 1–2 oylik ijara haqi. Bu to‘lov olinmaydigan uylar ham bor. | Uy egasiga to‘lanadigan va qaytarilmaydigan pul. O‘sha tadqiqotga ko‘ra, minnatdorchilik to‘lovini to‘lagan xonadonlar 43,1% bo‘lgan, ular orasida eng ko‘p uchragani «aniq 1 oylik» miqdor — 73,4%. |
| Vositachilik haqi (仲介手数料) | Yuqori chegarasi qonun bilan belgilangan. | Ko‘chmas mulk kompaniyasiga to‘lanadigan va qaytarilmaydigan pul. Yuqori chegara qoida tariqasida ijarachi va ijaraga beruvchidan olinadigan jami summa bo‘yicha 1 oylik ijara haqi + iste’mol solig‘i. Turar joy uchun ijarachining roziligi bo‘lmasa, ijarachidan 0,5 oylik ijara haqi + iste’mol solig‘idan ortiq olinmaydi. |
| Kafolat haqi | Ko‘pincha boshida oylik ijara haqining taxminan 30–60% miqdorida (2 yil uchun oldindan bir yo‘la) to‘lanadi, deb ko‘rsatilgan. | Ijara haqi kafolat kompaniyasiga to‘lanadigan pul. Bu sug‘urta emas. Kafolat kompaniyasi uy egasiga sizning o‘rningizga to‘lagan pulni keyinchalik sizdan undiradi. Davlat hujjatiga (2016-yil) ko‘ra, ko‘p kompaniyalarda boshida oylik ijara haqining 50% miqdorida, keyin har yili 10 000 iyena olinadi. |
| Ijara haqi va umumiy joylar uchun to‘lovni (共益費) oldindan to‘lash | Ko‘chib kiradigan oy uchun va boshqalar | Ijara haqi oldindan to‘lanadi: odatda har oy oldingi oyning oxirigacha. Oy o‘rtasida ko‘chib kirsangiz, o‘sha oy uchun to‘lov qoida tariqasida kunlar bo‘yicha hisoblanadi. |
| Yong‘in sug‘urtasi (火災保険; mulk sug‘urtasi) | Odatda rasmiylashtiriladi. | Yong‘in va suv oqishi kabi holatlar uchun sug‘urta. Sug‘urta badali qoplash shartlariga qarab farq qiladi. |
| Qulfni almashtirish | Uyga qarab olinadi. | Olinish-olinmasligi va miqdori xarajatlar smetasida tekshiriladi. Kalitni yo‘qotib qo‘ysangiz yoki noto‘g‘ri foydalanib buzsangiz, almashtirish xarajatini ijarachi to‘laydi. |
| Shartnomani uzaytirish to‘lovi (更新料) | Uyga qarab olinadi. | Shartnomani davom ettirganda to‘lanadigan pul. Shartnoma muddati ko‘pincha 2 yil. |
Vositachilik xizmatini so‘raganingizda vositachilik haqining miqdorini tushuntiramiz va siz rozi bo‘lganingizdan keyingina ishni davom ettiramiz. Boshqa xarajatlarni ham har bir band alohida ko‘rsatilgan smetada taqdim etamiz.
Manbalar: MLIT: Uy-joy qidirish bo‘yicha qo‘llanma (yapon tilida); MLIT: Chet el fuqarolarining xususiy ijara uylariga joylashishini osonlashtirish bo‘yicha yo‘riqnoma, 2-bob (Q9) (yapon tilida); MLIT: 2025-moliya yili uy-joy bozori tendensiyalari tadqiqoti (住宅市場動向調査) hisoboti (yapon tilida) (uchta yirik shahar hududida 2024-moliya yilida xususiy ijara uyiga ko‘chib o‘tgan xonadonlarning javoblari); MLIT: ko‘chmas mulk bitimlari bo‘yicha e’lonlar (vositachilik haqining yuqori chegarasi) (yapon tilida); MLIT: ijara haqi bo‘yicha kafillik haqida ma’lumot berish va boshqa masalalar bo‘yicha yo‘nalishlar (2016-yil dekabr) (yapon tilida); MLIT: ijara uyidan chiqib ketishda uyni dastlabki holatga keltirishning asosiy jihatlari (yapon tilida) (2026-yil noyabr holatiga ko‘ra).
Murojaatdan ko‘chib kirishgacha: bosqichlar
Murojaat qilish
Murojaat shakli, elektron pochta yoki LINE orqali o‘zbek tilida yoki o‘z ona tilingizda yozishingiz mumkin. Elektron pochta orqali javoblar odatda yapon yoki ingliz tilida yuboriladi. Zoom orqali videoqo‘ng‘iroqlar (oldindan yozilish asosida) yapon va ingliz tillarida, shuningdek Zoom tarjima subtitrlari qo‘llab-quvvatlaydigan boshqa tillarda ham o‘tkazilishi mumkin. Telefon orqali murojaatlar faqat yapon tilida qabul qilinadi. Ofisimizda (Suginami tumani, Ogikubo) uchrashuvlar oldindan yozilish asosida o‘tkaziladi. Maslahat bepul.
Shartlarni aniqlashtirish
Ijara haqining yuqori chegarasi, yashamoqchi bo‘lgan joyingiz, uyning kattaligi, ko‘chib kirish vaqti, birga yashaydiganlar, yashash muddatingiz, qo‘lingizdagi hujjatlar va favqulodda aloqa shaxsini aniqlaymiz. Davlat tayyorlagan ko‘p tilli «Istaklar bo‘yicha nazorat varaqasi»ni (希望条件チェックシート) to‘ldirib qo‘ysangiz, istaklaringizni yetkazish osonroq bo‘ladi.
Uy qidirish
Uy egasi chet el fuqarolaridan ariza qabul qiladimi va qaysi kafolat kompaniyasidan foydalanish mumkinligini boshqaruv kompaniyasidan aniqlab, keyin sizga variantlarni taklif qilamiz.
Uyni ko‘rish
Uyni borib ko‘rish bepul. Ko‘rib, yoqmasa, ariza topshirmasligingiz mumkin. Uydagi jihozlar hamda bekat, supermarket, shifoxona kabi joylar qayerdaligini ham tekshiramiz. Ayrim uylarni videoqo‘ng‘iroq orqali ko‘rish mumkin.
Ariza va tekshiruv
Ariza shakli va hujjatlarni topshirganingizdan keyin kafolat kompaniyasi va ijaraga beruvchi tekshiruvni boshlaydi. Sizga, ish joyingizga va favqulodda aloqa shaxsingizga tasdiqlash uchun qo‘ng‘iroq qilinishi mumkin. Davlat qo‘llanmasiga ko‘ra, arizadan ko‘chib kirishgacha odatda 1–2 hafta vaqt ketadi. Ariza topshirishda pul omonat qilib berilsa, shartnoma tuzilmay qolganda u qaytarilish-qaytarilmasligini oldindan aniqlaymiz. Tekshiruv natijasida shartnoma tuzilmasa, bizga vositachilik haqi to‘lanmaydi.
Muhim shartlar bo‘yicha tushuntirish va shartnoma
Shartnomadan oldin ko‘chmas mulk bitimlari bo‘yicha litsenziyali mutaxassis muhim shartlar bo‘yicha tushuntirishni yapon tilida beradi. Shartnoma va muhim shartlar bo‘yicha tushuntirish hujjatining yapon tilidagi nusxasi rasmiy hisoblanadi. Davlat tayyorlagan chet tilidagi namunalar mazmunni tushunish uchun yordamchi material xolos. Tokiodagi uylar uchun Tokio metropoliyasi nizomiga (条例) muvofiq chiqib ketishda uyni dastlabki holatga keltirish va yashash davomidagi ta’mirlash xarajatlari qanday taqsimlanishi ham yozma ravishda tushuntiriladi. Mazmunini tekshirib bo‘lgach, imzo qo‘yasiz va boshlang‘ich xarajatlarni to‘laysiz.
Ko‘chib kirish
Kalitni olganingizdan keyin uydagi tirnalish va dog‘larni sanasi ko‘rsatilgan suratlarga tushirib qo‘ying. Elektr, gaz va suv ta’minotini rasmiylashtirasiz (gazdan foydalanishni boshlashda gaz xodimi kelganda uyda bo‘lishingiz kerak). Ko‘chib kelganingizdan keyin 14 kun ichida yashayotgan shahar yoki tumaningiz idorasida (市区町村役所) manzilingizni ro‘yxatdan o‘tkazasiz. Buning uchun yashash kartangizni olib borasiz.
Manbalar: MLIT: Uy-joy qidirish bo‘yicha qo‘llanma (yapon tilida); MLIT: Istaklar bo‘yicha nazorat varaqasi (14 tilda, jumladan ingliz tilida); MLIT: Chet el fuqarolarining xususiy ijara uylariga joylashishini osonlashtirish bo‘yicha yo‘riqnoma, 2-bob (Q10, Q14) (yapon tilida); o‘sha yo‘riqnoma, 5-bob: turli tillardagi shartnoma va boshqa hujjatlar namunalari (yapon tilida); e-Gov: Yer va binolar bilan bitimlar bo‘yicha vositachilik faoliyati to‘g‘risidagi qonun (宅地建物取引業法), 35-modda (yapon tilida); Tokio metropoliyasi hukumati: ijara uylari bo‘yicha nizolarning oldini olish yo‘riqnomasi (賃貸住宅トラブル防止ガイドライン), 4-nashr (yapon tilida); Immigratsiya va yashashni boshqarish agentligi (出入国在留管理庁): Yashash va ishlash bo‘yicha qo‘llanma (生活・就労ガイドブック), 8-nashr (yapon tilida) (2026-yil noyabr holatiga ko‘ra).
Ko‘chib kirgandan keyingi qoidalar
- Chiqindi: Chiqindini saralash, chiqarish kunlari va joyi har bir shahar yoki tumanda alohida belgilangan. Odatda chiqindi olib ketiladigan kun ertalab chiqariladi. Katta mebel yoki maishiy texnikani tashlashda pul to‘lash kerak bo‘lishi mumkin. Ayrim shahar va tumanlar chet tillarida yo‘riqnoma tayyorlagan.
- Shovqin: Ko‘p xonadonli uylarda ovoz qo‘shni, yuqori va pastki xonadonlarga eshitiladi. Ayniqsa kechqurundan erta tonggacha baland ovozda gaplashish, ziyofatlar, musiqa, kir yuvish mashinasi va changyutgich shovqiniga e’tibor bering.
- Uyni boshqaga ijaraga berish va birga yashash: Uyni boshqa kishiga ijaraga berish (又貸し, subijara) mumkin emas. Shartnomada ko‘rsatilgan kishilardan boshqa hech kim, hatto oila a’zolaringiz yoki do‘stlaringiz ham yashay olmaydi. Ro‘yxatda ko‘rsatilmagan kishini yashatsangiz, uydan chiqib ketish talab qilinishi mumkin.
- Chiqib ketishda: Shartnomani bekor qilish haqida shartnomada ko‘rsatilgan muddatgacha (ko‘pincha 1 oy oldin) yozma ravishda xabar berasiz. Uyda hech narsa qoldirmasdan, kalitni qaytarasiz. Odatdagi foydalanish natijasida paydo bo‘lgan yeyilish va vaqt o‘tishi bilan eskirish uchun ijarachi ta’mirlash xarajatini to‘lamasligi asosiy qoida hisoblanadi. Ijarachining ehtiyotsizligi tufayli paydo bo‘lgan shikast va dog‘lar uchun ta’mirlash xarajatini to‘laysiz. Shartnomaning maxsus shartlarida (特約) tozalash xarajati va shu kabilarni ijarachi to‘lashi belgilangan bo‘lishi ham mumkin. Depozitdan shu xarajatlar ushlab qolinib, qolgani qaytariladi. Yetmasa, farqini to‘laysiz.
- Vataningizga qaytganda: Boshqaruv kompaniyasiga oldinroq xabar bering, depozitni qaytarib olish usuli va qaytganingizdan keyingi aloqa ma’lumotlarini kelishib oling.
Manbalar: Immigratsiya va yashashni boshqarish agentligi: Yashash va ishlash bo‘yicha qo‘llanma (8-nashr), 12-bob (yapon tilida); MLIT: Uy-joy qidirish bo‘yicha qo‘llanma (yapon tilida); MLIT: yashash qoidalariga rioya qilish va’dasi nazorat varaqasi (入居の約束チェックシート; 14 tilda, jumladan ingliz tilida); MLIT: ijara uyidan chiqib ketishda uyni dastlabki holatga keltirishning asosiy jihatlari (yapon tilida); MLIT: Chet el fuqarolarining xususiy ijara uylariga joylashishini osonlashtirish bo‘yicha yo‘riqnoma, 2-bob (Q15, Q16) (yapon tilida) (2026-yil noyabr holatiga ko‘ra).
Davlat qo‘llanmalari va yordam
Davlat va jamoat tashkilotlari chet el fuqarolari uy qidirishda foydalanishi mumkin bo‘lgan qo‘llanmalarni bir necha tilda chiqargan.
- MLITning «Chet el fuqarolarining xususiy ijara uylariga joylashishini osonlashtirish bo‘yicha yo‘riqnoma»si
Uy egalari va ko‘chmas mulk kompaniyalari uchun qo‘llanma. Unda ijara arizasi (入居申込書), muhim shartlar bo‘yicha tushuntirish hujjati, ijara uyining namunaviy shartnomasi (賃貸住宅標準契約書; 2018-yil mart nashri) kabi hujjatlar namunalari va nazorat varaqalari (istaklar, tekshiruv uchun hujjatlar, yashash qoidalariga rioya qilish va’dasi) berilgan. Ularning barchasini 14 tilda (yapon, ingliz, xitoy, koreys, vyetnam, nepal, myanma, tagalog va boshqa tillarda) o‘qish mumkin. Shartnoma uchun yapon tilidagi hujjatlar ishlatiladi, chet tilidagi hujjatlar esa mazmunni tushunish uchun yordamchi materialdir. - MLITning «Uy-joy qidirish bo‘yicha qo‘llanma»si va boshqalar
Uy qidirish, shartnoma, ko‘chib kirish, yashash qoidalari, chiqib ketish tartibi va ko‘chmas mulk atamalari tushuntirilgan (14 tilda). Sodda yapon tilidagi «Chet elliklar uchun ijara uyiga joylashish bo‘yicha qo‘llanma» (外国人のための賃貸住宅入居の手引き) va chiqib ketishda kerak bo‘ladigan «Uyni dastlabki holatga keltirishning asosiy jihatlari» (14 tilda) ham bor. - Immigratsiya va yashashni boshqarish agentligining «Yashash va ishlash bo‘yicha qo‘llanma»si
Yaponiyada yashash va ishlashning asosiy jihatlari jamlangan risola (8-nashr, 2026-yil fevral). 11-bob «Uy-joy»da davlat uylari, UR ijara uylari va xususiy ijara uylari, 12-bobda esa chiqindi va shovqin qoidalari tushuntirilgan. Sodda yapon, ingliz, xitoy, koreys, vyetnam, nepal, myanma, filippin va boshqa tillarda — jami 19 tilda nashrlari bor. - «Xavfsizlik tarmog‘i» uylari (セーフティネット住宅)
Uy-joy topishda alohida e’tibor talab qiladigan shaxslarni (住宅確保要配慮者) ijarachi sifatida rad etmaydigan ijara uylari sifatida ro‘yxatdan o‘tkazilgan uylar. Vazirlik buyrug‘iga (省令) ko‘ra, chet elliklar ham ana shunday «alohida e’tibor talab qiladigan shaxslar» qatoriga kiradi. Uy egasi ro‘yxatdan o‘tkazishda qaysi toifadagi kishilarni rad etmasligini tanlaydi. Davlatning «Xavfsizlik tarmog‘i uylari haqida axborot tizimi»da (セーフティネット住宅情報提供システム, yapon tilida) ijarachilar toifasi sifatida «外国人» (chet elliklar) bandini tanlab qidirish mumkin. - Uy-joy bilan ta’minlashga ko‘maklashuvchi tashkilotlar (居住支援法人) va kengashlar (居住支援協議会)
Prefekturalar tomonidan tayinlangan yuridik shaxslar hamda mahalliy hokimiyat va ko‘chmas mulk uyushmalari tuzgan kengashlar uy qidirish bo‘yicha maslahat va ma’lumot beradi. Kimlarga va qanday yordam berilishi hududga qarab farq qiladi. Shahar va tuman idoralari yoki xalqaro almashinuv assotsiatsiyalarining (国際交流協会) chet elliklar uchun maslahat xizmatlari ham uy-joy masalalari bo‘yicha maslahat berishi mumkin. - Chet tillarida xizmat ko‘rsatadigan ijara haqi kafolat kompaniyalari ro‘yxati
MLIT chet elliklarga til bo‘yicha yordam ko‘rsatadigan, ro‘yxatdan o‘tgan ijara haqi kafillik kompaniyalari (登録家賃債務保証業者) ro‘yxatini e’lon qilgan. Biroq foydalanish mumkin bo‘lgan kafolat kompaniyasi ko‘pincha har bir uy uchun oldindan belgilangan bo‘ladi va kompaniyaning ro‘yxatda bo‘lishi tekshiruv natijasini anglatmaydi. - UR ijara uylari (UR賃貸住宅)
Kafil talab qilinmaydi. Minnatdorchilik to‘lovi, vositachilik haqi va shartnomani uzaytirish to‘lovi ham yo‘q (depozit — 2 oylik ijara haqi). Chet el fuqarolaridan shartnoma mazmunini to‘liq tushuna oladigan doimiy rezidentlar (永住者), maxsus doimiy rezidentlar (特別永住者), o‘rta va uzoq muddatli rezidentlar (中長期在留者) va boshqalar ariza berishi mumkin. Daromad (belgilangan oylik daromad miqdori, 基準月収額) va boshqa shartlar bor. - Davlat uylari (公営住宅; masalan, Tokio metropoliyasi uylari — 都営住宅)
Uy-joyga muhtoj, daromadi past kishilar uchun mo‘ljallangan uylar. Chet el fuqarolariga yashash maqomi, Yaponiyada yashagan muddati kabi qo‘shimcha shartlar qo‘yilishi mumkin. - «Belgilangan malaka» 1-toifa (特定技能1号) maqomidagilar
Ishga qabul qiluvchi kompaniya qo‘llab-quvvatlash rejasiga uy-joy topishda yordamni (masalan, ijara shartnomasi bo‘yicha kafil bo‘lishni) kiritishi kerak. Avval ish joyingizga yoki ro‘yxatdan o‘tgan ko‘mak tashkilotiga (登録支援機関) murojaat qiling. - Adliya vazirligining «Chet tillarida inson huquqlari bo‘yicha maslahat telefoni» (外国語人権相談ダイヤル)
Chet ellik bo‘lganingiz sababli kamsitish va shu kabi muammolarga duch kelganingizda murojaat qilish mumkin bo‘lgan joy. Telefon: 0570-090-911 (ish kunlari 9:00–17:00). Ingliz, xitoy, koreys, filippin, portugal, vyetnam, nepal, ispan, indonez va tay tillarida maslahat olish mumkin.
Manbalar: MLIT: chet el fuqarolarining xususiy ijara uylariga muammosiz joylashishi haqida (yapon va ingliz tillarida); o‘sha yo‘riqnoma, 5-bob: turli tillardagi shartnoma va boshqa hujjatlar namunalari (yapon tilida); MLIT: Chet elliklar uchun ijara uyiga joylashish bo‘yicha qo‘llanma (sodda yapon tilida); Immigratsiya va yashashni boshqarish agentligi: Yashash va ishlash bo‘yicha qo‘llanma (yapon tilidagi sahifa; ingliz va rus tillaridagi nashrlarini u yerdan yuklab olish mumkin); o‘sha qo‘llanma, 8-nashr, 11-bob (yapon tilida); MLIT: Uy-joy xavfsizlik tarmog‘i tizimi (住宅セーフティネット制度) (yapon tilida); o‘sha yo‘riqnoma, 4-bob: Uy-joy xavfsizlik tarmog‘i tizimidan foydalanish (yapon tilida); MLIT: Xavfsizlik tarmog‘i uylari haqida axborot tizimi (yapon tilida); MLIT: chet elliklarga til bo‘yicha yordam ko‘rsatadigan ro‘yxatdan o‘tgan ijara haqi kafillik kompaniyalari ro‘yxati (yapon va ingliz tillarida); UR ijara uylari: ariza berish shartlari (yapon tilida); UR ijara uylari: ko‘p beriladigan savollar (yapon tilida); Immigratsiya va yashashni boshqarish agentligi: «Belgilangan malaka» maqomidagi chet elliklarni qabul qilish bo‘yicha amaliy qo‘llanma (特定技能外国人受入れに関する運用要領; 2026-yil oktabr) (yapon tilida); Adliya vazirligi: chet elliklar uchun inson huquqlari bo‘yicha maslahat (yapon va ingliz tillarida) (2026-yil noyabr holatiga ko‘ra).
Ko‘p beriladigan savollar
Chet el fuqarosi bo‘lsam ham Yaponiyada uy ijaraga ola olamanmi?
Yapon kafilim bo‘lmasa ham uy ijaraga ola olamanmi?
Yashash muddatim shartnoma muddatidan qisqa bo‘lsa ham ariza topshira olamanmi?
Yapon tilida gapira olmasam ham maslahat olsam bo‘ladimi? Shartnoma qaysi tilda tuziladi?
Chet ellik talaba bo‘lsam ham uy ijaraga ola olamanmi?
Do‘stlarim yoki oilam bilan birga yashay olamanmi?
Kafolat kompaniyasi tekshiruvidan o‘ta olmasam, nima qilishim kerak?
Viza (yashash maqomi) bo‘yicha rasmiylashtirishni ham sizga topshirsam bo‘ladimi?
Manbalar (ko‘p beriladigan savollar): MLIT: o‘zgartirilgan Uy-joy xavfsizlik tarmog‘i to‘g‘risidagi qonun va ijara haqi bo‘yicha kafillik (2025-yil dekabr) (yapon tilida); Yaponiya xalqaro ta’limni qo‘llab-quvvatlash assotsiatsiyasi: Chet ellik talabalar uchun uy-joy bo‘yicha kompleks sug‘urta (yapon tilida); Casa kompaniyasi: ko‘p beriladigan savollar (yapon tilida) (2026-yil noyabr holatiga ko‘ra).
Eʼlon qilingan: 2026-11-20 / Oxirgi yangilanish: 2026-11-20
Tegishli sahifalar (yapon tilida)
Oʻzbekcha murojaat qiling
Byudjetingiz, rejalashtirgan muddatingiz va nima qilmoqchi ekaningizni — sotib olish, mulkni boshqarish yoki sotishni — bizga yozing. Oʻzbekcha yozishingiz mumkin. Elektron pochta orqali Yaponiyadagi ish vaqtimizda, odatda yapon yoki ingliz tilida javob beramiz. Taxallusdan foydalanishingiz ham mumkin.
Maslahatlar bepul. Biz qayta-qayta savdo takliflari bilan qoʻngʻiroq qilmaymiz. Bitta qisqa xabar bilan rad etishingiz mumkin.